Áfangar og námsáætlanir

HAG113

Áfangalýsing

Áfangi Heiti Nánara áfangaheiti
HAG113 Almenn þjóðhagfræði 1

VH braut kjarni og verslunarbraut

Markmið

Að nemandi

  • þekki grundvöll hagfræðinnar sem fræðigreinar, meginviðfangsefni og grundvallarspurningar
  • þekki helstu einkenni markaðshagkerfis, blandaðs hagkerfis og miðstýrðs áætlanahagkerfis
  • þekki grunneiningar hagkerfisins og meginhlutverk þeirra
  • þekki til lögmálsins um minnkandi afrakstur í framleiðslu og geti útskýrt áhrif þess á kostnaðarmyndun í framleiðslu
  • þekki lögmál markaðarins og geti útskýrt meginþætti verðmyndunar á markaði
  • geti reiknað út markaðsjafnvægi og verðteygni út frá gefnum stærðfræðilegum forsendum um eftirspurn og framboð
  • þekki til helstu aðila og launamyndunar á vinnumarkaði
  • þekki hringrás opins, blandaðs hagkerfis
  • þekki til ráðstöfunaruppgjörs þjóðhagsstærða
  • geti skýrt þann mun sem er á vergum og hreinum hagstærðum, þjóðarframleiðslu og landsframleiðslu, markaðsverði og þáttaverði
  • geti reiknað út þjóðhagsstærðir á föstu verðlagi og hlutfallslegar breytingar á milli ára
  • þekki helstu tekjuhugtök og aðferðir við að skoða tekjuskiptingu
  • þekki til helstu umsvifa hins opinbera í efnahagslífinu og aðferða til fjármögnunar þeirra
  • þekki til helstu aðila á peningamarkaði, þekki hlutverk seðlabanka og geti útskýrt hvaða þættir ákvarða peningaframboð, peningaeftirspurn og þar með vaxtastigið
  • þekki til helstu ákvörðunarþátta utanríkisviðskipta, svo sem kenninga um hlutfallslega yfirburði og algjöra yfirburði
  • þekki til greiðslujafnaðar og samsetningar hans með sérstakri áherslu á viðskiptajöfnuð
  • þekki til mælikvarða á erlenda skuldasöfnun og greiðslubyrðar af erlendum lánum
  • þekki helstu áhrifaþætti nafngengis gjaldmiðla og tilhögun við skráningu á gengi íslensku krónunnar
  • geti reiknað hagvöxt, þekki helstu ákvörðunarþætti og vanda við mat á honum, meðal annars vegna umhverfismála
  • þekki til helstu vandamála í efnahagslífinu, svo sem verðbólgu, atvinnuleysis og erlendrar skuldasöfnunar
  • öðlist skilning á efnahagslegu samhengi í þjóðfélaginu
  • geti tekið þátt í daglegri efnahagsumræðu út frá faglegu sjónarmiði
  • þjálfist í að beita upplýsingatækni við öflun upplýsinga og lausn verkefna
  • geti hagnýtt sér netið til öflunar hagfræðilegra upplýsinga

Námsfyrirkomulag

Kynnt eru grunnhugtök og meginviðfangsefni hagfræðinnar. Fjallað er um grunneiningar hagkerfisins og samspil þeirra í markaðsþjóðfélagi. Hringrás efnahagslífsins er útskýrð og fjallað um helstu hagstærðir þjóðarbúsins og innbyrðis tengsl þeirra. Meginþættir í efnahagsþróun eru teknir fyrir og hagræn vandamál skoðuð með dæmum úr íslensku efnahagslífi. Kynnt er margvísleg framsetning á hagfræðilegu efni. Nemendur fá þjálfun í að lesa úr línuritum og innsýn í notkun vísitalna, hlutfallareiknings, vegins meðaltals og fleiri algengra aðferða við vinnslu á hagfræðilegum upplýsingum. Áhersla er lögð á að nemendur geti hagnýtt sér Netið til öflunar hagfræðilegra upplýsinga.

Skortur, val, fórnarkostnaður, framleiðsla, framleiðsluþættir, eftirspurn, framboð, markaðsjafnvægi, teygni, heimili, fyrirtæki, hið opinbera, vinnumarkaður, markaðshagkerfi, blandað hagkerfi, miðstýrt áætlanahagkerfi, efnahagshringrás, þjóðhagsreikningar, þjóðartekjur, þjóðhagslegur sparnaður, fjármunamyndun, einkaneysla, samneysla, skattar og fjármál hins opinbera, peningamarkaður, vextir, utanríkisviðskipti, gengi, hagvöxtur, verðbólga, atvinnuleysi.

Markmiðin eru grundvöllur námsmatsins. Skriflegt próf, einstaklingsverkefni og hópverkefni geta verið þáttur í því. Skilningur á efnahagslegu samhengi skiptir miklu máli og því verða prófspurningar, verkefni og dæmi að vera þannig úr garði gerð að þau meti hæfni nemanda á því sviði. Þekking á hugtökum og helstu hagstærðum og næmi fyrir mikilvægi þeirra í daglegri efnahagsmálaumræðu hefur mikið að segja.

Æskilegt er að lögð séu fyrir hópverkefni þar sem nemendur fá þjálfun í að beita þessum hugtökum í umræðu um efnahagsmál.

Námsáætlun